{"id":2483,"date":"2024-02-23T16:20:46","date_gmt":"2024-02-23T16:20:46","guid":{"rendered":"https:\/\/omnicon.com.tr\/?p=2483"},"modified":"2025-06-17T10:44:40","modified_gmt":"2025-06-17T10:44:40","slug":"surdurulebilirlik-ve-karbon-ayak-izi-gelir-modeli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/omnicon.com.tr\/en\/2024\/02\/23\/surdurulebilirlik-ve-karbon-ayak-izi-gelir-modeli\/","title":{"rendered":"Sustainability and Carbon Footprint Revenue Model"},"content":{"rendered":"<p>\u015eirketler s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirliklerini iyile\u015ftirmeyi veya karbon ayak izlerini k\u00fc\u00e7\u00fcltmeyi sa\u011flayacak projelerini hayata ge\u00e7irebilmek i\u00e7in \u00e7ok uygun ko\u015fullarda finansmana eri\u015febilirler. Projelerinin, s\u00f6z konusu bu faydalar\u0131 sa\u011flayacaklar\u0131n\u0131, net ve say\u0131sal bi\u00e7imde ortaya koyabildikleri \u00f6l\u00e7\u00fcde, yat\u0131r\u0131m bankalar\u0131 ve giri\u015fimlerindeki ye\u015fil fonlara ula\u015fmalar\u0131 kolayla\u015fmaktad\u0131r. Ancak bunun i\u00e7in \u00f6ncelikle,<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Mevcut s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik seviyelerini ve karbon ayak izlerini net bi\u00e7imde hesaplamalar\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Bu hesaplar\u0131 raporlamalar\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 projelerin bu g\u00f6stergeleri ne kadar de\u011fi\u015ftirece\u011fini say\u0131sal olarak ifade eden analizleri haz\u0131rlamalar\u0131<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6z konusu analizlerde haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 ye\u015fil projeleri uygulayarak, \u015firketlerin,<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Kulland\u0131klar\u0131 kaynak ba\u015f\u0131na katma de\u011fer \u00fcretimlerini y\u00fckseltmek<\/li>\n\n\n\n<li>At\u0131klar\u0131n malzeme veya enerji olarak yeniden kullan\u0131m oran\u0131n\u0131 art\u0131rmak<\/li>\n\n\n\n<li>Karbon sal\u0131mlar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ekecek \u015fekilde teknolojileri uygulamak<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>gibi hedeflerde ula\u015fmak istedikleri ba\u015far\u0131 oran\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmeleri \u00f6nem arz etmektedir. Bu sayede ye\u015fil projelerinin, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik seviyelerini art\u0131rmaya veya karbon ayak izlerini azaltmaya do\u011frudan etkisini ifade edebilme \u015fanslar\u0131 olabilir. Bu \u00e7er\u00e7evede ilk ad\u0131mda, s\u00f6z konusu hedeflerden bir ya da birka\u00e7\u0131n\u0131 hangi y\u00fczdelerde sa\u011flayacaklar\u0131n\u0131 ifade eden fizibiliteleri haz\u0131rlamalar\u0131nda fayda vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kinci ad\u0131mda ise bu hedeflere ula\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak performans iyile\u015fmelerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik seviyelerine veya karbon ayak izlerine yans\u0131malar\u0131n\u0131 ilgili g\u00f6stergeler \u00fczerinden anlatmalar\u0131 gerekmektedir. \u00d6rne\u011fin yukar\u0131daki hedefleri ne derece yakalad\u0131klar\u0131nda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlikle veya karbon ayak iziyle ilgili hangi g\u00f6stergelerde nas\u0131l de\u011fi\u015fimler olaca\u011f\u0131n\u0131 say\u0131sal olarak belirtmeleri, projelerin fona eri\u015fimini en y\u00fcksek seviyede kolayla\u015ft\u0131racak hamle olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ye\u015fil Projelere \u00d6rnekler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6z konusu proje i\u00e7erikleri i\u00e7in \u00f6rnekler \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanabilir:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>New energy production\/transmission\/distribution technologies<\/li>\n\n\n\n<li>Renewable energy power plants<\/li>\n\n\n\n<li>At\u0131ktan enerji \u00fcreten tesisler<\/li>\n\n\n\n<li>recycling facilities<\/li>\n\n\n\n<li>Resource efficiency \/ process optimization systems<\/li>\n\n\n\n<li>water treatment plants<\/li>\n\n\n\n<li>Yenilik\u00e7i ye\u015fil yak\u0131t ve malzeme \u00e7\u00f6z\u00fcmleri<\/li>\n\n\n\n<li>Karbon yakalama \u00fcniteleri<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Bu projelerin yukar\u0131da tariflenen \u015fekilde haz\u0131rlanmas\u0131 halinde uygun ko\u015fullarda kredi ve hibe programlar\u0131na ba\u015fvurulabilecek g\u00fcncel programlar ve kurulu\u015flara \u00f6rnekler ise a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Sanayi ve Teknoloji Bakanl\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye Ye\u015fil Sanayi Projesi<ul><li>T\u00dcB\u0130TAK<ul><li>Bile\u015fen 1:&nbsp;Ye\u015fil \u0130novasyon Teknoloji Ment\u00f6rl\u00fck Deste\u011fi<\/li><\/ul><ul><li>Bile\u015fen 2:&nbsp;Sanayide Ye\u015fil D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Deste\u011fi<\/li><\/ul><ul><li>Bile\u015fen 3:&nbsp;SAYEM Ye\u015fil D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Deste\u011fi (Sanayiye Y\u00f6nelik Ar-Ge ve Yenilik A\u011flar\u0131)<\/li><\/ul><\/li><\/ul>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>KOSGEB<ul><li>Sanayide Temiz ve D\u00f6ng\u00fcsel Ekonomi<\/li><\/ul>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Sanayi KOB\u0130\u2019lerinin G\u00fcne\u015f Enerjisi Yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n Desteklenmesi<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Avrupa Birli\u011fi Ye\u015fil D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Fonlar\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>EBRD, IFC, D\u00fcnya Bankas\u0131 vb. ye\u015fil proje ba\u015fvurular\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Ye\u015fil yat\u0131r\u0131m sermaye ortakl\u0131klar\u0131<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7evresel ve Sosyal Etki De\u011ferlendirme S\u00fcreci<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6z konusu programlara ve sermaye ortakl\u0131klar\u0131na haz\u0131rl\u0131k a\u015famas\u0131 tamamlad\u0131\u011f\u0131nda, proje uygulama a\u015famalar\u0131ndan \u00f6nce genelde \u00c7SED (ESIA) olarak k\u0131salt\u0131lan \u00e7evresel sosyal etki de\u011ferlendirme (environmental and social impact assessment) s\u00fcrecinin y\u00f6netimi gerekmektedir. Bu a\u015famada fon sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n standart normlar\u0131na g\u00f6re belirlenen i\u00e7eri\u011fe g\u00f6re projenin uygulanaca\u011f\u0131 alandaki olas\u0131 \u00e7evresel etkile\u015fimler, projeye ait kaynak verimlili\u011fi g\u00f6stergeleri, biyo\u00e7e\u015fitlilik ve ekolojik denge ile ilgili unsurlar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca projeden sosyal a\u00e7\u0131dan etkilenmesi s\u00f6z konusu olan topluluklar veya bireyler varsa da bunlar\u0131n da kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir \u00e7er\u00e7evede y\u00f6netilmesi i\u00e7in gerekli mekanizmalar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 beklenmektedir. Bu de\u011ferlendirmeler proje boyunca denetlenecek ve takip edilecek g\u00f6sterge mekanizmalar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmektedir. Bu \u015fekilde projelerin hayata ge\u00e7mesi m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ye\u015fil Finans Ekonomisi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Projelerin uygulanmas\u0131yla veya uygulamaya haz\u0131r hale gelmesi ile birlikte \u015firketlerin yeni finansmanlara da eri\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcn olabilmektedir. Unutulmamas\u0131 gerekir ki, bu projelerin temeli, proje sahibi \u015firketlerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini art\u0131rmaya veya karbon ayak izini k\u00fc\u00e7\u00fcltmeye y\u00f6nelik giri\u015fimler olmas\u0131d\u0131r. E\u011fer bu de\u011fi\u015fimlerin net olarak beyan edilebilmesi m\u00fcmk\u00fcn olursa, s\u00f6z konusu de\u011fi\u015fimlerin endekslendi\u011fi finansal enstr\u00fcmanlar \u00fcretmek de m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ye\u015fil tahvil, bono veya fon olarak modellenecek bu enstr\u00fcmanlar\u0131n birim de\u011ferlerini, \u015firketlerin beyan edecekleri s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik seviyesindeki veya karbon ayak izindeki de\u011fi\u015fimler belirleyecektir. Buradaki de\u011fi\u015fimlere g\u00f6re bu enstr\u00fcmanlar\u0131n birim de\u011ferleri art\u0131\u015f g\u00f6sterebilecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya genelinde farkl\u0131 piyasalarda bu de\u011fi\u015fimleri sat\u0131n alarak kendi ticaretlerinde avantaj elde edebilecek \u015firketler s\u00f6z konusudur. \u00d6rne\u011fin emisyon ticaret borsalar\u0131nda veya s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik fonlar\u0131 piyasalar\u0131nda, bu de\u011fi\u015fimlerin belgelenmesini sat\u0131n alarak farkl\u0131 firmalar\u0131n, ticaretlerinde avantaj sa\u011flayabilmesi m\u00fcmk\u00fcn olabilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu duruma \u00f6rnek te\u015fkil edebilecek mekanizmalara \u00f6rnekler a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik (ESG) tahvil ve bonolar\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Ye\u015fil tahvil ihra\u00e7lar\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik fon ara\u00e7lar\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ve karbon borsas\u0131nda do\u011frudan sat\u0131n al\u0131nabilecek fon ara\u00e7lar\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Karbon borsas\u0131 sertifikalar\u0131<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Sonu\u00e7 olarak, do\u011fru bir s\u00fcre\u00e7le y\u00f6netildi\u011fi takdirde, bir \u015firketin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini art\u0131rmas\u0131n\u0131n veya karbon ayak izini k\u00fc\u00e7\u00fcltmesinin, farkl\u0131 piyasalarda ve borsalarda al\u0131c\u0131lar\u0131 veya hissedarlar\u0131 olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yazar: Bu\u011fra Tekuslu<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eirketler s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirliklerini iyile\u015ftirmeyi veya karbon ayak izlerini k\u00fc\u00e7\u00fcltmeyi sa\u011flayacak projelerini hayata ge\u00e7irebilmek i\u00e7in \u00e7ok uygun ko\u015fullarda finansmana eri\u015febilirler. Projelerinin, s\u00f6z konusu bu faydalar\u0131 sa\u011flayacaklar\u0131n\u0131, net ve say\u0131sal bi\u00e7imde ortaya koyabildikleri \u00f6l\u00e7\u00fcde, yat\u0131r\u0131m bankalar\u0131 ve giri\u015fimlerindeki ye\u015fil fonlara ula\u015fmalar\u0131 kolayla\u015fmaktad\u0131r.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":2484,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-2483","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/omnicon.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2483","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/omnicon.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/omnicon.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/omnicon.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/omnicon.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2483"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/omnicon.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2483\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2679,"href":"https:\/\/omnicon.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2483\/revisions\/2679"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/omnicon.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2484"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/omnicon.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2483"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/omnicon.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2483"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/omnicon.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2483"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}