En geniş perspektiften bakıldığında bir kaynağı sürdürmek, onu “tüketmemek” ve kullanmaya devam edebilmek olmalıdır. Yani doğal kaynaklar verimli kullanıldığı ve israf edilmeden yeni mallara dönüştürülmeye devam edildiği sürece sürdürülebilir demek mümkündür. Bu bakış açısına göre, kaynakların tüketilmesi ve artık haline gelmesi yerine yeni iş çıktılarına dönüştürülmesi ne kadar başarılırsa, o kadar daha sürdürülebilir bir geleceğe ulaşmamız mümkün olabilecektir.
Bu yaklaşımın iş dünyasındaki karşılığında, şirketlerin sürdürülebilir bir dünyaya adapte olabilmeleri için, kaynakların tükenmesi yerine yenilenebilmesini veya yinelenebilmesini sağladıkları kullanım biçimlerini ve üretim sistemlerini benimsemeleri gerekmektedir. Buna göre, kaynakların yeniden kullanılmasını sağlayacak ve bu eylemi yineleyecek (tekrarlayacak) çözümleri kurgulamak, bu sayede de kaynakların yenilenebilmesini mümkün kılacak şekilde üretim yapmak, şirketlerin en temel sürdürülebilirlik sorumluluğu olmalıdır!
Yenilenebilir Enerjiye Entegre Yenilenebilir Sanayi !
Böylelikle de dünya doğasının, halihazırda doğuştan beri entegre olduğu yenilenebilir enerji döngüsü ile iş dünyasını uyumlulaştırmak mümkün olabilecektir. İş dünyasının süreç akışlarının ve değer zincirlerinin, doğanın içinde bulunduğu yenilenebilir enerji akışlarına bu şekilde entegre edildiği yeni dünya düzeni, sürdürülebilir ve yenilenebilir sanayiyi beraberinde getirecektir. Bir başka ifade ile sanayi, yenilenebilir doğa döngüsünün doğrudan bir “paydaşı” olacaktır.
Global ölçekte böyle bir entegre kaynak kullanımının başarılması, kaynakları en verimli şekilde kullanacak optimize edilmiş ve kendi kendini yenileyebilen bir ağı beraberinde getirecektir. Bu da bütünleşik ve döngüsel ekonomi görünümlü bir değer zincirinin hayat bulmasını sağlayacaktır. Nihayette, kaynaklardan iş çıktısı üretim kapasitesini artırarak atık oluşumlarını elimine etmiş, bu eylemini de yinelenebilir kılarak yenilenebilir kaynak kullanımına entegre olmuş bir sanayi ağını kolektif formda yakalamak mümkün olacaktır.
Döngüsel Ekonominin Dinamikleri
O halde döngüsel ekonomiyi meydana getiren bileşenleri,
- süreç optimizasyonları ile kaynak verimliliğinin en üst düzeye çıkarılması
- daha yenilenebilir ve yinelenebilir enerjiye en iyi şekilde entegre olunması
- atıkların mümkün mertebe eliminasyonu ve kalanların ise başka formlarda mümkün olan en yüksek oranlarda yeni iş çıktılarına dönüştürülmesi ve böylece her türlü atık salımının engellenmesi
olarak sıralamak akılcı olacaktır.
Endüstriyel simbiyoz ve yumak ekonomisi
Bu noktada, dikkat edilmesi gereken önemli bir husus ise atıkların başka noktalarda yeniden iş çıktılarına dönüşmesini sağlayacak işlemlerin zincir oluşturacak şekilde hayata geçirilmesidir. Literatür tanımıyla endüstriyel simbiyoz olarak tanımlanan bu aktivitenin döngüsel ekonomi ruhuna uygun olarak tekraren ve yinelenebilir olarak yapılabilmesi için, atıkların yeniden kullanım alanlarının optimum biçimde belirlenmesi gerekmektedir. Yani bu atıkların taşıdıkları iş üretebilme potansiyellerini en yüksek oranda çıktıya dönüştürecek en doğru alternatifler bir harmoni halinde bir arada yürütülebilmelidir. Bu noktada da, döngüsel ekonominin aslında birden çok döngünün aynı anda en akılcı şekilde birbirine bağlandığı bir yumağın yönetimi olduğu gerçeğini akılda tutmakta fayda vardır.
Yazar: Buğra Tekuslu
